Ferritine

IJzerbinder

Ferritine is niet te verwarren met ijzer, het mineraal dat een cruciale rol speelt bij het metabolisme.

Ferritine-deficiëntie is de voornaamste oorzaak van haarverlies bij premenopausale vrouwen, en is de reden waarom vrouwen met de ziekte van Hashimoto hun haar blijven verliezen, zelfs met normale schildklierwaarden. Hier kan je niet spreken van kale plekken, wel wordt het haar overal dunner.

haarverlies bij Hashimoto-patiënt ten gevolge van tekort aan ferritineBij het nakijken van de bloedwaarden komt 1 µg overeen met 8 mg reserve ijzer in het lichaam. Dat ijzer is noodzakelijk voor de aanmaak van hemoglobine. Als er te weinig ijzer aanwezig is, wordt de ferritinevoorraad aangesproken. Bloedarmode onststaat wanneer er bijna geen ferritine meer over is.

De referentiewaarden zijn:

  • mannen: 20 - 250 µg / l
  • vrouwen: 15 - 150 µg /l

Een waarde van minstens 40 µg / l is nodig om haarverlies te stoppen, een waarde van boven de 70 µg / l is nodig om het haar opnieuw te laten groeien. De optimale waarde voor een gezonde schildklier is tussen de 90 en de 110 µg / l. Bij een ontsteking ligt de waarde hoger. Als de arts een vermoeden heeft van een ontsteking in het lichaam zal hij bijkomend een CRP-bepaling laten doen.

Ferritinewaarden geven duidelijk aan hoeveel ijzer er opgeslagen wordt in het lichaam. Bij vrouwen die kampen met haarverlies en die lijden aan de ziekte van Hashimoto moet de ferritinewaarde altijd bepaald worden.

Ontregelde ferritinewaarden

Een verhoogde ferritinespiegel kan wijzen op een leverziekte, een auto-immuunziekte, hyperthyreoïdie, kanker (bijv. myeloïde leukemie, Hodgkin), chronische infecties en ontstekingen (hepatitis, reumatoïde artritis), levernecrose, miltinfarct …

In kort bestek

Ferritine is een eiwit dat zorgt voor de binding van ijzer bij de opslag in de lever en in het beenmerg. Er is altijd een kleine hoeveelheid ferritine in het bloed aanwezig, die als maat kan dienen voor de hoeveelheid ferritine (en de hoeveelheid ijzer) in de lever en het beenmerg.

IJzer heb je nodig voor het zuurstoftransport in het lichaam. Het is bovendien essentieel voor de celgroei.

Ferritine is ook vereist voor het transport van T3 naar de celkern en voor de goede werking ervan. Tekort geeft dus problemen voor schildklierpatiënten in het algemeen, en hashimoto-patiënten in het bijzonder.

Lage ferritinewaarden kunnen te wijten zijn aan:

  • Zwangerschap
  • Zware menstruaties
  • Inname van antacida (maagzuurremmers) en calciumsuppletie
  • Voedingbestanddelen: tannine in thee en koffie kunnen de ijzerabsorptie verstoren, net als fytaten in noten, groenten en granen
  • Vegatarisch dieet

Een tekort aan ferritine leidt tot:

  • Vermoeidheid
  • Concentratieproblemen
  • Verminderde afweer, slechte werking van het immuunsysteem
  • Bloedarmoede
  • Bleke huidskleur
  • Hartkloppingen

Bronnen van ijzer in de voeding zijn dierlijke eiwitten, orgaanvlees (niertjes en lever), eigeel, granen, brood, peulvruchten, postelijn, courgette, spinazie, bessen en peterselie.

Vitamine C bevordert de ijzeropname; calcium, fosfor, zout en fytaten werken de ijzeropname tegen. Ook een gebrek aan vitamine B12 of maagzuur kan leiden tot een slechte absoptie van ijzer.

Wees altijd voorzichtig met ijzersuppletie! Overmatig gebruik kan leiden tot onherstelbare leverbeschadiging. IJzer kan ook constipatie veroorzaken.