Aandoeningen - thyreoïditis van de Quervain

Johann Friedrich (Fritz) de Quervain

Johann Friedrich (Fritz) de Quervain ( 4 mei 1868 - 24 januari 1940)

Hij voltooide zijn studies aan de Universiteit van Bern als arts in 1892.

De Quervain was een grote voorstander van de holistische benadering van de patiënt en het onderwijs, in plaats van een kunstmatige opdeling in specialistengebieden. Hij duldde hierover geen tegenspraak.

Hij publiceerde meer dan 300 papers, waarvan er veel over schildklieraandoeningen gingen, gaande van technische procedures voor een thyroidectomie tot de epidemiologie van schildklierziekten. Hij voerde keukenzout met jodium in als behandeling.

Zijn boek "Special Surgical Diagnosis" werd één van de toonaangevende chirurgische leerboeken van zijn tijd.

De Quervain stierf aan acute pancreatitis.

Thyreoïditis van de Quervain wordt ook subacute virale thyreoïditis genoemd. De aandoening komt het vaakst voor bij vrouwen, en vooral bij mensen die reeds een bestaande kleine struma hebben. De schildklierontsteking kan door verschillende virussen veroorzaakt worden.

Klachten

In de beginfase heeft de patiënt griepachtige symptomen, is hij vermoeid, heeft hij spierpijn en hoofdpijn, en heeft hij een lichte temperatuursverhoging.

Na een paar dagen evolueert dit naar een licht vergrote schildklier die pijnlijk en gevoelig is, en slikken moeilijk maakt. De patiënt ervaart ook een stekende pijn langs de voorzijde van de hals die tot één of beide oren doortrekt.

Omdat de schildklier door het virus ontstoken geraakt, komen de reeds geproduceerde hormonen vrij en stijgt het niveau ervan in het bloed. Zo ontstaat hyperthyreoïdie en wordt de patiënt licht thyreotoxisch.

Diagnose

Tijdens de acute ontstekingsfase zijn de concentraties van T3 en T4 verhoogd en die van TSH - door de terugkoppeling - verlaagd. De bloedbezinking is eveneens verhoogd. Door middel van een schildklierscan kunnen andere oorzaken uitgesloten worden. Omdat de schildkliercellen door het virus zijn beschadigd nemen zij geen radioactief jodium op.

Wanneer u naar de huisarts gaat met een pijnlijke keel moet u zeggen waar het juist pijn doet. Als u niet zegt dat de pijn aan de voorzijde van de hals zit, zal hij naar uw keel kijken achter in de mond, en daar geen afwijkingen vinden behalve misschien een iets te rode kleur.

Als de arts niet in de gaten heeft, dat het uw schildklier is die u pijn bezorgt, kan hij de juiste diagnose gemakkelijk over het hoofd zien.

De arts moet ook het onderscheid maken tussen een subacute virale thyreoïditis en de vroege stadia van de ziekte van Hashimoto. Bij deze laatste kan de schildklier gevoelig zijn door de auto-immune ontsteking, die gepaard gaat met een licht verhoogde hormoonuitscheiding (Hashimoto-toxicosis) en een verhoogde bloedbezinking. In dit geval is de opname van radioactief jodium echter normaal of verhoogd, en niet nihil zoals bij de thyreoïditis van de Quervain.

Behandeling

Lichte gevallen van de thyreoïditis van de Quervain hebben geen specifieke behandeling nodig behalve eventueel aspirine, paracetamol of een NSAID (zoals ibuprofen) voor de pijn in de hals.

Hoewel blijvende schade aan de schildklier beperkt is, kan de patiënt nog enige tijd hinder ondervinden van een te traag werkende schildklier.

Vijf tot tien procent van de patiënten wordt permanent hypothyreoot.